AI voor webshops: wat ik wel en niet inbouw.

Iedereen plakt op dit moment overal AI op. Chatbots op de homepage, AI-productteksten, een AI-zoekfunctie, pop-ups die raden wat je wilt voordat je iets hebt aangeklikt. Soms is het logisch. Vaak is het een functie waar niemand om heeft gevraagd, toegevoegd zodat de webshop kan zeggen dat er AI in zit. Ik heb daar uitgesproken meningen over, en bijna alles komt neer op een vraag: lost de AI een echt probleem op, of verbloemt het er alleen eentje?

Wat ik echt gebruik.

Een paar toepassingen komen steeds terug als echt de moeite waard. AI-productteksten die een mens daarna nog nakijkt. Een zoekfunctie die begrijpt wat iemand bedoelt in plaats van op exacte trefwoorden te zoeken. Automatisch labelen en indelen van een grote catalogus. Niks spannends. Het zijn saaie klusjes op de achtergrond. Juist daarom werken ze: ze schelen elke week echte uren en je ziet het terug in cijfers die je echt kunt meten, zoals hoeveel zoekopdrachten in het mandje eindigen of hoe snel een nieuwe collectie online staat.

Productteksten zijn de meest onderschatte. Heb je een webshop met 300 SKU's of meer, dan is per product met de hand een fatsoenlijke tekst schrijven echt rotwerk, en meestal is dat precies het werk dat blijft liggen. Een goed geinstrueerd model, gevoed met jouw toon en de productspecs, brengt je zo'n 80% van de weg in een fractie van de tijd. Een mens doet dan de laatste 20%: onwaarheden eruit halen, de wollige zinnen schrappen, dat ene detail toevoegen dat op de specsheet ontbrak. Die laatste ronde is niet optioneel. Het model schrijft met droge ogen dat een jas waterdicht is terwijl hij alleen waterafstotend is, en dat soort fouten belandt in een klacht of een retour. Zie het dus als een conceptmachine, niet als een publiceerknop.

Een slimme zoekfunctie is de andere die ik met plezier bouw. Bij zoeken op alleen trefwoorden krijgt iemand die 'warme jas voor de winter' typt niks te zien als jouw product 'thermoparka' heet. Zoeken dat snapt wat iemand bedoelt, legt dat verband wel. Voor een shop met een brede catalogus is dat het verschil tussen een verkoop en een bezoeker die wegklikt. En anders dan een chatbot doet het z'n werk in stilte. Niemand hoeft te weten dat het er zit.

“De beste AI-functie is er eentje die je klanten gebruiken zonder te merken dat het AI is.

Waar ik tegenin ga.

Chatbots op webshops werken bijna nooit zo goed als eigenaren hopen. Ze moeten constant gevoed en onderhouden worden, ze irriteren mensen die gewoon een maattabel of een levertijd zoeken, en ze worden duur zodra je echt bezoekers hebt. De meeste vragen die een shop binnenkrijgt zijn dezelfde tien vragen. Een goed geordende FAQ, een duidelijke retourpagina en eerlijke navigatie beantwoorden die sneller dan een bot die iemand een hele zin laat typen en dan laat wachten. Ik heb mensen een chatbubbel dichtklikken van pure ergernis. Dan werkt je eigen supporttool actief tegen je.

Zelfde verhaal met volledig door AI geschreven blogs en landingsteksten. Zoekmachines worden steeds beter in het herkennen van het patroon, en lezers voelen het ook, al kunnen ze het niet benoemen. Het leest glad en zegt niks. Als jouw merkstem ertoe doet, en voor de meeste shops met een beetje karakter doet die dat echt, dan heeft AI-tekst een stevige menselijke redactie nodig voordat het niet meer klinkt als elke andere pagina op internet. En dan ben je vaak meer tijd kwijt aan het repareren dan wanneer je het meteen zelf had geschreven.

AI-automatisering voor het MKB: zo bepaal ik wat het waard is.

Als een klant vraagt of hij een AI-functie moet toevoegen, loop ik eerst een kort lijstje af voordat ik een offerte maak. Dat geldt voor de meeste AI-tools voor bedrijven, niet alleen voor webshops.

1. Is er een echt, concreet probleem? 'Teksten schrijven kost mijn team twee dagen per week' is een probleem. 'We willen innovatief overkomen' niet.
2. Kan ik meten of het werkt? Is er geen cijfer dat zou moeten veranderen, dan weet je ook nooit of het zichzelf terugverdient.
3. Wat kost het per maand bij echt volume, niet bij demo-volume? API-kosten lopen snel op zodra er bezoekers zijn.
4. Wat gebeurt er als het fout zit? Een verkeerd productlabel is goedkoop te herstellen. Een chatbot die een verkeerd retourbeleid geeft niet.
5. Zou een simpelere oplossing zonder AI hetzelfde doen? Vaak wint een betere FAQ of een vaste lijst zoeksynoniemen het van een model.

Komt een functie niet langs die vijf, dan zeg ik dat, ook als de klant had gehoopt dat ik het gewoon zou bouwen. Iemand een aankoop uit z'n hoofd praten is een rare manier om een studio te runnen, maar het is precies waarom de mensen met wie ik werk terugkomen.

Waar het op neerkomt.

AI is gereedschap, geen strategie. Het verdient z'n plek als iemand goed heeft nagedacht over de precieze klus die het doet en wat het kost als het misgaat. Zo ingezet, op de saaie klussen, bespaart het je stilletjes tijd en geld. Er bovenop geplakt om modern te lijken, voegt het alleen iets toe dat kapot kan. Is de opdracht 'laat ons innovatief lijken', dan is dat geen probleem dat een model oplost, en dat zeg ik je voordat je een euro hebt uitgegeven.